Tritikale Tarımı
Tritikale, buğday ve çavdarın melezlenmesiyle elde edilmiş, her iki bitkinin güçlü özelliklerini bünyesinde barındıran özel bir tahıl türüdür. Hem hayvan yemi olarak hem de insan gıdası üretiminde kullanılabilen tritikale, son yıllarda ülkemizde de yaygın olarak tercih edilmektedir.
Ekim Zamanı ve Toprak Hazırlığı
Tritikale genellikle sonbahar ekimi ile yetiştirilir. Bölgelere göre Ekim-Kasım ayları en uygun zamandır.
İlkbahar ekimi de mümkündür, ancak verim düşebilir.
Ekim öncesinde toprak derin sürülmeli ve iyi bir tohum yatağı hazırlanmalıdır.
Taban suyu yüksek olmayan, geçirgen ve organik madde bakımından zengin topraklar tritikale için idealdir.
Dekara atılacak tohum miktarı 18–22 kg civarında olmalıdır.
Gübreleme
Tritikale yüksek verim potansiyeline sahip olduğundan dengeli gübreleme büyük önem taşır.
Taban Gübrelemesi: Ekimle birlikte fosforlu ve potasyumlu gübreler verilmelidir. (DAP veya 20-20-0 gibi gübreler tercih edilir.)
Azotlu Gübreleme: Tritikale, azota çok iyi cevap verir.
Azotun yarısı ekimle birlikte,
Diğer yarısı ise kardeşlenme veya sapa kalkma döneminde verilmelidir.
Organik madde bakımından fakir topraklarda çiftlik gübresi kullanımı da verimi artırır.
Sulama
Tritikale genel olarak kuraklığa dayanıklı bir bitki olsa da, sulama yapıldığında verim büyük ölçüde artar.
Kritik dönemler:
Kardeşlenme dönemi
Sapa kalkma dönemi
Çiçeklenme dönemi
Bu dönemlerde yapılan sulama, hem tane verimini hem de ot verimini yükseltir.
Aşırı sulamadan kaçınılmalı, özellikle taban suyu yüksek arazilerde dikkatli olunmalıdır.
Hasat
Tane hasadı için genellikle Haziran sonu – Temmuz başı uygundur.
Başakların %80’i sarardığında, taneler sertleşip nem oranı %12–14 seviyesine düştüğünde hasat yapılmalıdır.
Hasatta geç kalmak dane dökülmesine neden olabilir.
Ot üretimi için yetiştiriliyorsa; başaklanma başlangıcında biçilerek silaj veya kuru ot yapılabilir.
Tritikale Tarımının Avantajları
Zayıf ve marjinal topraklarda bile yetişebilir.
Yüksek tane ve ot verimi sağlar.
Hastalıklara karşı dayanıklıdır.
Yem kalitesi yüksektir, hayvancılıkta verim artışı sağlar.
Kuraklığa ve soğuğa dayanıklı yapısıyla riskli bölgeler için iyi bir alternatiftir.
